Een nieuw ritme voor Door/Ademen

Soms ontstaat verandering niet doordat iets verkeerd is, maar doordat je merkt dat de vorm niet meer helemaal past bij wat je probeert te creëren. De afgelopen periode heb ik binnen Door/Ademen verschillende groepsactiviteiten aangeboden: ademreizen, ademcirkels en ademceremonies. Iedere vorm had een eigen accent. De ademreis was vooral gericht op ontspanning en ervaren, de ademcirkel op verdieping in een groep en de ceremonies brachten daar intentie, ritueel, symboliek en soms ondersteuning vanuit planten bij. Op papier was dat onderscheid duidelijk, maar in de praktijk bleek het minder eenvoudig. Want uiteindelijk maken we in al deze vormen een ademreis. De setting, intensiteit en bedoeling verschillen, maar de adem blijft steeds de ingang. Daardoor bleken de verschillende activiteiten soms lastig afzonderlijk te positioneren. Waarom kies je als deelnemer voor een ademreis en niet voor een ademcirkel? Wanneer wordt een ademcirkel eigenlijk een ceremonie? En als de prijzen en duur vervolgens ook nog dicht bij elkaar liggen, wordt dat onderscheid er niet vanzelf duidelijker op. Misschien heeft dat een relatie met hoe vaak sessies geboekt werden

Als het aanbod groter is dan de groep

In een eerdere blog schreef ik al over het principe onbekend maakt onbemind. Ademwerk is in deze regio nog lang niet voor iedereen vanzelfsprekend. Mensen weten niet altijd wat ze kunnen verwachten van verbonden ademhaling, een ademcirkel of een ceremonie. En hoewel ik merk dat de belangstelling groeit, betekent interesse nog niet automatisch dat er iedere maand voldoende mensen op hetzelfde moment voor dezelfde vorm kiezen. Regelmatig is er bijvoorbeeld één deelnemer die graag aan een groepssessie wil deelnemen. Soms zijn het er twee. Precies mensen die bewust voor de groep kiezen en dus niet per se een individuele sessie zoeken. Gelukkig zijn het er soms ook vijf of zes, met een mooie sessie tot gevolg. Maar op andere momenten... één of twee mensen maken nog geen groep. Een geplande sessie moet dan worden verschoven of gaat uiteindelijk niet door. Dat is jammer voor degene die zich wél heeft aangemeld. Ook vraagt achter de schermen de nodige energie: verschillende activiteiten plannen, iedere activiteit afzonderlijk onder de aandacht proberen te brengen, teksten en evenementen maken en vervolgens afwachten of precies voor dát moment voldoende deelnemers samenkomen. Op een gegeven moment begon dat te wringen. Niet omdat ik minder groepswerk wil doen. Integendeel. Ik geloof in de bijzondere kwaliteit van ademwerk in een groep. Samen ademen kan iets toevoegen wat een individuele sessie niet heeft. De aanwezigheid van anderen, herkenning, gezamenlijk beginnen en eindigen en simpelweg ervaren dat je niet de enige bent die iets tegenkomt, kunnen een belangrijk aspect vormen. Dat doet het vaak ook.

Groepsaanbod heeft ook daadwerkelijk een groep nodig. Daarom wil ik niet simpelweg méér activiteiten organiseren in de hoop dat er uiteindelijk genoeg mensen aansluiten. Ik wil het aanbod juist overzichtelijker maken, momenten bundelen en iedere vorm een duidelijkere eigen plek geven. Met als resultaat, hopelijk: Minder versnippering en meer herkenbaarheid. En dan duimen dat er meer kans is dat mensen die graag samen willen ademen elkaar ook daadwerkelijk ontmoeten.

Van losse activiteiten naar een ritme

Vanaf nu zorgt dat voor een andere opbouw. Niet langer iedere maand verschillende vormen die dicht tegen elkaar aan liggen, maar een ritme met een laagdrempelige ademzondag, een maandelijkse verdiepende ademcirkel en vier uitgebreidere ademceremonies per jaar. Sowieso ontwikkelt zich recentelijk ook en heel andere tak: het Atelier van Door/Ademen, waarin niet alleen ervaren maar juist ook begrijpen, onderzoeken en samen creëren centraal staan. De adem verbindt al deze vormen, maar de bedoeling verschilt. Je zou het kunnen samenvatten als:

Ademzondag: ervaren en ontspannen

Ademcirkel: verdiepen en verbinden

Ademceremonie: markeren en betekenis geven

Atelier: onderzoeken, leren en co-creëren

Ademzondag, een toegankelijke ingang

De Ademzondag wordt het meest laagdrempelige groepsmoment. Een moment om te vertragen, uit je hoofd en meer in je lichaam te komen en verschillende manieren van ademen te ervaren. We zullen werken met oefeningen rond bijvoorbeeld ontspanning, energie, aarding, regulatie of het openen van de ademruimte. Soms laten we ons daarbij inspireren door chakra's of andere vormen van energetisch lichaamswerk, zonder dat je daar iets mee hoeft te hebben of in hoeft te geloven. Daarna volgt altijd een zachte begeleide ademreis met verbonden ademhaling en muziek. Niet iedere ademsessie hoeft namelijk over een groot proces te gaan. Je hoeft niet altijd iets te verwerken, doorbreken of transformeren. Soms is het al waardevol om anderhalf uur aandacht te geven aan je adem en lichaam en te ervaren wat er gebeurt wanneer je vertraagt. Hierdoor biedt de ademzondag ook een eerste kennismaking met ademwerk maar zeker ook als een terugkerend moment voor mensen die al vaker hebben geademd. Er is geen plantondersteuning en geen uitgebreide ceremonie. Wel thee, aandacht, verschillende ademoefeningen en samen ademen. Gewoon een fijne zondag in de maand om even ademruimte te maken.

Ademcirkel, iedere maand een uitnodiging

De maandelijkse Ademcirkel krijgt juist wat meer diepte. Hier staat een langere verbonden ademreis centraal. Er is meer ruimte voor wat zich tijdens het ademen lichamelijk, emotioneel of energetisch aandient. We beginnen samen, zetten eventueel een intentie, ademen, nemen tijd voor integratie en sluiten af in de cirkel. In de deelronde bepaal je uiteraard altijd zelf of en hoeveel je wilt delen. Iedere maand krijgt daarnaast een eigen uitnodiging, waar je wel of niet op in mag gaan. Dit is bewust geen opdracht en ook geen belofte over wat de ademreis zou moeten opleveren. De adem laat zich namelijk niet voorschrijven; je krijgt wat je op dat moment nodig hebt en aan kunt. Een uitnodiging kan wel helpen om even stil te staan bij een vraag of beweging die past bij het moment in het jaar. Zo bewegen de cirkels onder andere langs thema's als Richting, Belichaming, Ontmoeting, Vertrouwen, Intentie, Vitaliteit, Overgave, Ruimte, Visie, Voeding, Diepte en Stilte. In een volgende cyclus komen andere uitnodigingen voorbij, zoals Herinnering, Verbinding, Schaduw, Lichtheid, Moed, Thuiskomen, Stroming, Helderheid, Creatie, Aanwezigheid, Transformatie en Integratie. Je kunt zo'n uitnodiging meenemen bij het zetten van een intentie. Je kunt hem tijdens het ademen ook volledig vergeten. Jouw proces blijft leidend.

De ademcirkels worden aangevuld met een optionele natuurlijke ondersteuning die bij de uitnodiging van die maand past. Denk hierbij bijvoorbeeld aan cacaodrank, matcha, tulsi-, lavendel- of kamillethee, pepermunt, maté of reishi. Ook hierin wil ik het eenvoudiger en toegankelijker maken. Niet iedere plant hoeft het predicaat plantmedicijn te krijgen en niet iedere cirkel hoeft daardoor een ceremonie te worden.

Een kop cacao bij Belichaming of Verbinding, matcha bij Richting of Intentie, lavendel bij Overgave of kamille bij Stilte kan simpelweg een extra zintuiglijke en symbolische laag toevoegen. De ondersteuning blijft altijd optioneel. De adem doet het belangrijkste werk. Het werken met klank, geur en muziek is bij mij sowieso standaard dus krijgt ook vanzelfsprekend tijdens ademcirkels een ondersteunende vorm.

Ademceremonies, minder vaak en meer betekenis

De grootste verandering zit misschien wel bij de ademceremonies. Tot nu toe werden ceremonies veel vaker gepland en gekoppeld aan maanstanden en maandelijkse thema's. Dat leverde mooie ideeën en momenten op, maar ook hier merkte ik dat het ritme niet helemaal klopte. Een ceremonie vraagt voorbereiding. Niet alleen praktisch, maar ook inhoudelijk. Een ruimte wordt wat anders ingericht, muziek en ritueel worden uitvoerig gekozen, er is een thema, een intentie en soms plantaardige ondersteuning. Wanneer zo'n uitgebreide vorm bijna maandelijks wordt aangeboden, dreigt iets wat bijzonder bedoeld is uiteindelijk gewoon een activiteit in de agenda te worden. Daarom wil ik de ceremonie weer meer ceremonie laten zijn: Niet iedere maand, maar vier keer per jaar. We gaan mooie ademceremonies inrichten rond de grote overgangen in het natuurlijke jaar: de lente-equinox, zomerzonnewende, herfstequinox en winterzonnewende. De maan wordt betrokken bij de ademcirkels en maakt in de ceremonies plaats voor een grotere cyclus: die van licht en donker, groeien en oogsten, naar buiten bewegen en weer naar binnen keren.

Vier momenten in het jaar

De vier ceremonies laten zich naast de seizoenen ook inspireren door het medicijnwiel en verschillende sjamanistische natuurtradities. Daarbij is enige nuance belangrijk. Er bestaat niet één universeel sjamanisme en ook niet één medicijnwiel dat overal ter wereld op dezelfde manier wordt gebruikt. Verschillende tradities kennen hun eigen windrichtingen, elementen, dieren en betekenissen.

Binnen Door/Ademen gebruik ik het medicijnwiel daarom niet als claim op één specifieke inheemse traditie, maar als een symbolische kaart voor cyclische beweging. De vorm die daarbij ontstaat is mede geïnspireerd door hedendaagse sjamanistische en Andes-geïnspireerde benaderingen waarin windrichtingen, elementen en archetypische krachtdieren worden gebruikt. Niet als waarheid die je moet aannemen maar wel als taal om iets te onderzoeken wat soms moeilijk alleen in woorden te vangen is.

Ontwaken in de lente

Oost · Vuur · Adelaar Rond de lente-equinox zijn licht en donker ongeveer in evenwicht en begint het licht weer de overhand te krijgen. Het Oosten staat voor het eerste licht en een nieuwe beweging. Vuur voor de vonk die iets in gang kan zetten. De adelaar nodigt symbolisch uit om uit te zoomen en vanuit een ruimer perspectief te kijken. Wat wil zichtbaar worden? Waar wil je aandacht naartoe bewegen? Wat begint te ontkiemen? De ceremonie draait om ontwaken en richting. Een ritueel kan bijvoorbeeld bestaan uit het planten van een intentie of zaad, het ontsteken van vuur of licht, het kiezen van een symbool voor de komende periode of het bewust markeren van een eerste stap.

Levensvuur in de zomer

Zuid · Aarde · Slang Rond de zomerzonnewende bereiken we het langste licht van het jaar. Het Zuiden staat binnen deze cyclus voor leven, ervaring en lichamelijkheid. Aarde brengt ons terug naar het lichaam. De slang staat symbool voor instinct, lichaamswijsheid, levenskracht en vernieuwing. De ceremonie zal daarom juist niet draaien om wat er mis is of wat verwerkt moet worden. Misschien is persoonlijke ontwikkeling soms ook gewoon: vollediger durven leven. Levensvuur gaat over vitaliteit, verbinding, expressie en belichaming. Cacao kan hier als optionele ondersteuning bij passen. Rituelen kunnen ontstaan rond vuur, beweging, dankbaarheid, bloemen, dans, het bekrachtigen van iets wat gegroeid is of simpelweg het gezamenlijk vieren van levenskracht.

Oogsten en loslaten in de herfst

West · Water · Jaguar Bij de herfstequinox ontmoeten licht en donker elkaar opnieuw. Alleen beweegt het jaar nu de andere kant op. De oogst is binnen. De natuur begint los te laten. Het Westen staat voor de ondergaande zon en de beweging naar binnen. Water voor emotie en stroming. De jaguar kan worden gezien als archetype van de moed om ook aanwezig te blijven wanneer het donkerder wordt en te kijken naar wat we normaal liever uit de weg gaan. Daarmee krijgt deze ceremonie twee kanten: Oogsten en loslaten. Waar ben je dankbaar voor? Wat heeft zich ontwikkeld? Wat wil je behouden? Maar ook: wat is niet geworden wat je hoopte? Wat draag je nog mee terwijl het misschien niet meer gedragen hoeft te worden? Rituelen kunnen bijvoorbeeld werken met water, een oogstaltaar, iets teruggeven aan de aarde, schrijven en verbranden of het symbolisch neerleggen van iets wat niet mee hoeft naar de volgende fase.

Bij deze meer introspectieve ceremonie zal blauwe lotus ondersteuning bieden.

Naar binnen in de winter

Noord · Lucht · Kolibrie En dan de winter.Rond de winterzonnewende bereiken we de langste nacht. Onze cultuur heeft de neiging om daar razendsnel overheen te stappen. Kerst, oud en nieuw, goede voornemens, nieuwe doelen en weer door. Maar misschien hoeft er niet onmiddellijk iets nieuws te ontstaan. Het Noorden staat in deze cyclus voor verstilling, wijsheid en essentie. Lucht heeft een vanzelfsprekende relatie met adem en ruimte. De kolibrie kan symbool staan voor vertrouwen, lichtheid en de moed om een reis te maken waarvan je vooraf niet precies weet waar die eindigt. Naar binnen gaat daarom niet over het maken van een nieuw jaarplan. Eerst mag het stil worden. Ritueel kunnen we bijvoorbeeld werken met duisternis en kaarslicht, stilte, het symbolisch beëindigen van iets, de overgang van donker naar licht of een persoonlijk voorwerp dat betekenis draagt. Binnen deze winterceremonie zal ik hoogstwaarschijnlijk gebruik maken van een zorgvuldig begeleide, volledig optionele micro- of minidosis legale truffel. Als dit wordt aangeboden, gebeurt dat binnen een apart en duidelijk gecommuniceerd kader, met aandacht voor geschiktheid, veiligheid, contra-indicaties en waar mogelijk aanvullende expertise op het gebied van truffels. De truffel, net als andere ondersteuning, wordt daarmee nadrukkelijk niet het doel of verkoopargument van de ceremonie: Je kunt de volledige ceremonie zonder truffel beleven want de adem blijft altijd de ingang.

Ontwaken, leven, loslaten, verstillen

Over een heel jaar een grotere beweging: Ontwaken → Levensvuur → Oogst & Loslaten → Naar binnen

En daarna begint de cyclus opnieuw. Niet omdat ons eigen leven zich keurig aan vier vakjes houdt. Soms begint er iets midden in de winter. Soms moeten we midden in de zomer afscheid nemen. Groei, verlies, vreugde en verandering trekken zich weinig aan van onze agenda. Maar juist daarom kunnen rituelen en cyclische momenten waarde hebben. Niet om het leven te controleren, maar om er af en toe bewust bij stil te staan. En ondertussen ontstaat het Atelier Naast deze veranderingen is onlangs ook het Atelier van Door/Ademen gestart. Dat krijgt een andere plaats binnen het aanbod. Waar een Ademzondag, Ademcirkel of Ademceremonie primair ervaringsgericht is, ontstaat in het Atelier juist ruimte om te onderzoeken, begrijpen, ervaren en samen te creëren, zie ook een eerder blog specifiek over het atelier. Binnenkort worden voor het najaar opnieuw sessies en verdiepingen vanuit het Atelier gepland.

Minder aanbieden om meer ruimte te maken

Misschien is dat uiteindelijk de rode draad van deze verandering. Door/Ademen hoeft niet iedere week iets anders aan te bieden. Ik hoef ook niet een agenda vol te zetten omdat een professioneel aanbod nu eenmaal een volle agenda zou moeten hebben. De afgelopen periode heeft mij laten zien dat het belangrijk is om te luisteren. Naar deelnemers, wat annuleren of verplaatsen van sessies doet, kijken naar de omgeving, naar wat praktisch werkt en ook naar mijn eigen energie. Als iedere activiteit afzonderlijk aandacht nodig heeft en vervolgens regelmatig moet worden verplaatst omdat de groep te klein blijft, klopt er iets in het ritme niet. Dat kun je uiteraard proberen op te lossen door harder te trekken. Meer berichten. Meer evenementen. Meer promotie, helaas ook met meer euro's. Meer data. Of... je kunt opnieuw naar de vorm kijken. Dat laatste voelt voor mij op dit moment passender:

• Een toegankelijke Ademzondag voor wie wil ervaren.

• Een maandelijkse Ademcirkel voor wie wil verdiepen.

• Vier Ademceremonies per jaar voor wie bewust een groter overgangsmoment wil markeren.

• Het Atelier van Door/Ademen voor wie wil onderzoeken en begrijpen.

En daarnaast blijven natuurlijk individuele sessies, trajecten en groepswerk op maat bestaan. Door/Ademen zelf is nog jong. Het zou vreemd zijn wanneer alles vanaf het eerste moment precies in de juiste vorm zou moeten staan. Misschien geldt voor een praktijk uiteindelijk hetzelfde als voor ademwerk.

Je probeert iets. Je merkt wat er gebeurt. Je voelt waar spanning ontstaat. Je hoeft dat niet onmiddellijk als mislukking te beoordelen. Je kunt ook luisteren, ruimte maken en opnieuw bewegen. Dat is wat ik met het groepsaanbod wil doen. Niet stoppen met wat er was, maar beter onderscheiden wat ieder onderdeel kan zijn. Niet méér momenten creëren, maar betekenisvollere momenten. Niet iedere maand een ceremonie organiseren omdat die in de agenda staat, maar een ceremonie bewaren voor een moment dat daadwerkelijk gemarkeerd mag worden. En niet verwachten dat iedereen dezelfde ingang zoekt.

De één wil op zondag gewoon anderhalf uur ademen en ontspannen. Een ander zoekt de verdieping en verbinding van een cirkel. Weer een ander voelt zich aangetrokken tot ritueel, symboliek en de cyclische beweging van het jaar. En sommige mensen willen juist begrijpen waarom ademwerk doet wat het doet en samen onderzoeken waar adem, lichaam, psychologie en bewustzijn elkaar raken. Voor al die bewegingen mag ruimte zijn. Alleen niet allemaal op dezelfde manier. Zo krijgt Door/Ademen langzaam een nieuw ritme. Een ritme met ruimte om te ervaren, te verdiepen, te markeren en te onderzoeken.

En vooral: een ritme dat zelf ook mag blijven ademen.